Το σπέρμα μπορεί να ανακτηθεί από δύο βασικές περιοχές:
- από την επιδιδυμίδα, δηλαδή τη δομή δίπλα στον όρχη όπου τα σπερματοζωάρια αποθηκεύονται και ωριμάζουν πριν από την εκσπερμάτιση,
- από τον όρχη, δηλαδή από τον ιστό όπου πραγματοποιείται η παραγωγή των σπερματοζωαρίων.
Η επιλογή της περιοχής εξαρτάται κυρίως από το αν η αζωοσπερμία είναι αποφρακτική ή μη αποφρακτική.
Τεχνικές Ανάκτησης Σπέρματος από την Επιδιδυμίδα
PESA — Διαδερμική Αναρρόφηση Σπέρματος από την Επιδιδυμίδα
Η PESA είναι μία από τις απλούστερες τεχνικές ανάκτησης σπέρματος. Πραγματοποιείται συνήθως με τοπική αναισθησία και περιλαμβάνει τη συλλογή υγρού από την επιδιδυμίδα με τη βοήθεια λεπτής βελόνας και σύριγγας.
Η τεχνική αυτή εφαρμόζεται κυρίως σε περιπτώσεις αποφρακτικής αζωοσπερμίας, όπου η παραγωγή σπερματοζωαρίων στους όρχεις διατηρείται, αλλά υπάρχει εμπόδιο στη μεταφορά τους προς την εκσπερμάτιση.
Η PESA είναι λιγότερο επεμβατική, σύντομη και μπορεί να αποτελέσει κατάλληλη επιλογή σε επιλεγμένα περιστατικά. Ωστόσο, δεν είναι πάντα εφικτή ή επιτυχής, και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί διαφορετική τεχνική.
MESA — Μικροχειρουργική Ανάκτηση Σπέρματος από την Επιδιδυμίδα
Η MESA είναι μια πιο εξειδικευμένη μικροχειρουργική τεχνική, κατά την οποία γίνεται άμεση οπτικοποίηση της επιδιδυμίδας με τη χρήση μικροσκοπίου, ώστε να συλλεχθεί σπέρμα με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Η μέθοδος αυτή απαιτεί χειρουργικό περιβάλλον και συνήθως πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία. Μπορεί να εφαρμοστεί όταν η διαδερμική συλλογή δεν είναι εφικτή, όταν έχει αποτύχει προηγούμενη προσπάθεια PESA ή όταν χρειάζεται πιο στοχευμένη προσέγγιση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μικροχειρουργική προσέγγιση μπορεί επίσης να βοηθήσει στην αξιολόγηση ή και στη διόρθωση αποφρακτικού προβλήματος, ανάλογα με τα ευρήματα και την περίπτωση.
Τεχνικές Ανάκτησης Σπέρματος από τον Όρχη
Micro-TESE — Μικροχειρουργική Εξαγωγή Σπέρματος από τον Όρχη
Η Micro-TESE είναι μία εξειδικευμένη τεχνική ανάκτησης σπέρματος από τον όρχη. Εφαρμόζεται κυρίως σε περιπτώσεις μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας, όπου η παραγωγή σπερματοζωαρίων είναι πολύ περιορισμένη ή εντοπίζεται μόνο σε μικρές περιοχές του ορχικού ιστού.
Η διαδικασία πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία. Με τη βοήθεια χειρουργικού μικροσκοπίου, ο ουρολόγος εξετάζει τον ορχικό ιστό και λαμβάνει μικρά δείγματα από περιοχές που έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να περιέχουν σπερματοζωάρια.
Τα δείγματα εξετάζονται στη συνέχεια στο εργαστήριο, με στόχο την ανεύρεση έστω και μικρού αριθμού σπερματοζωαρίων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για μικρογονιμοποίηση.
Η Micro-TESE είναι πιο παρεμβατική από άλλες τεχνικές, αλλά αποτελεί σημαντική επιλογή σε δύσκολα περιστατικά μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας, όπου η ανάκτηση σπέρματος είναι απαιτητική και χρειάζεται εξειδικευμένη εμπειρία.
Πότε Προγραμματίζεται η Ανάκτηση Σπέρματος;
Η ανάκτηση σπέρματος μπορεί να προγραμματιστεί με δύο βασικούς τρόπους.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η διαδικασία γίνεται εκ των προτέρων και, εφόσον βρεθούν σπερματοζωάρια, αυτά μπορούν να καταψυχθούν για μελλοντική χρήση σε κύκλο εξωσωματικής γονιμοποίησης.
Σε άλλες περιπτώσεις, η ανάκτηση μπορεί να συγχρονιστεί με τη διέγερση των ωοθηκών της γυναίκας και την ημέρα της ωοληψίας. Αυτό σημαίνει ότι η χειρουργική ομάδα και ο ουρολόγος βρίσκονται σε ετοιμότητα την ίδια ημέρα που συλλέγονται τα ωάρια.
Η επιλογή μεταξύ φρέσκου και κατεψυγμένου σπέρματος εξαρτάται από το είδος της αζωοσπερμίας, την ποσότητα και ποιότητα των σπερματοζωαρίων που ενδέχεται να ανακτηθούν, καθώς και τον συνολικό θεραπευτικό σχεδιασμό.
Παρότι το κατεψυγμένο σπέρμα μπορεί να είναι αποτελεσματικό, σε ορισμένες περιπτώσεις μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας η ποσότητα των σπερματοζωαρίων που ανακτάται είναι εξαιρετικά μικρή. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα κάποια σπερματοζωάρια να μην επιβιώσουν μετά τη διαδικασία κατάψυξης και απόψυξης. Για τον λόγο αυτό, ο σχεδιασμός πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή, ώστε τα ωάρια να είναι διαθέσιμα, είτε μεσω ωοληψίας την ιδια ημέρα, ή να είναι κατεψυγμένα και να αποψυχθούν εφόσον βρεθεί σπέρμα, την ημέρα ανάκτησης του σπέρματος.
