Η γυναικεία υπογονιμότητα μπορεί να προκύψει από διαφορετικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη φυσιολογική αναπαραγωγική λειτουργία.

Ένα από τα συχνότερα αίτια είναι οι διαταραχές της ωορρηξίας. Αυτές μπορεί να σχετίζονται με ακανόνιστους εμμηνορροϊκούς κύκλους, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή ενδοκρινολογικές διαταραχές, οι οποίες επηρεάζουν την παραγωγή και την απελευθέρωση του ωαρίου.

Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης τα προβλήματα των σαλπίγγων. Απόφραξη, φλεγμονές ή συμφύσεις στις σάλπιγγες μπορούν να εμποδίσουν τη συνάντηση του ωαρίου με το σπερματοζωάριο, δυσκολεύοντας ή καθιστώντας αδύνατη τη φυσική σύλληψη.

Παθήσεις της μήτρας, όπως ενδομητρικοί πολύποδες, ινομυώματα ή ανατομικές ανωμαλίες, ενδέχεται να επηρεάσουν την εμφύτευση του εμβρύου ή την ομαλή εξέλιξη μιας εγκυμοσύνης.

Η ενδομητρίωση αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα γυναικείας υπογονιμότητας. Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία ιστός παρόμοιος με το ενδομήτριο αναπτύσσεται εκτός της μήτρας, προκαλώντας φλεγμονή, πόνο, συμφύσεις και δυσκολία στη σύλληψη.

Άλλοι παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν στην υπογονιμότητα είναι οι ανοσολογικές διαταραχές, οι γενετικές ή χρωμοσωμικές ανωμαλίες, η θρομβοφιλία, καθώς και ορισμένες χρόνιες παθήσεις.

Καθοριστικό ρόλο έχει και η ηλικία της γυναίκας. Με την πάροδο των ετών, τόσο η ποσότητα όσο και η ποιότητα των ωαρίων μειώνονται. Η μείωση αυτή γίνεται πιο έντονη μετά τα 35 έτη και ακόμη περισσότερο μετά τα 40.

Παράγοντες Τρόπου Ζωής που Επηρεάζουν τη Γονιμότητα

Εκτός από τα οργανικά αίτια, ο τρόπος ζωής μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την αναπαραγωγική υγεία της γυναίκας. Παράγοντες που σχετίζονται με μειωμένη γονιμότητα είναι:

• το έντονο ή χρόνιο άγχος,
• το κάπνισμα,
• η υπερκατανάλωση αλκοόλ,
• η χρήση ουσιών,
• το πολύ αυξημένο ή πολύ χαμηλό σωματικό βάρος,
• η κακή διατροφή,
• η έλλειψη ύπνου,
• η έκθεση σε περιβαλλοντικούς επιβαρυντικούς παράγοντες.

Η υιοθέτηση ενός πιο ισορροπημένου τρόπου ζωής μπορεί να συμβάλει θετικά στη γενικότερη υγεία της γυναίκας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στη βελτίωση της γονιμότητας.

Η διερεύνηση της υπογονιμότητας ξεκινά με τη λήψη αναλυτικού ατομικού και οικογενειακού ιστορικού. Ο γιατρός αξιολογεί τη διάρκεια και τη συχνότητα του εμμηνορροϊκού κύκλου, προηγούμενες εγκυμοσύνες, αποβολές, τρόπους αντισύλληψης, χειρουργικές επεμβάσεις, λοιμώξεις, χρόνιες παθήσεις και πιθανά συμπτώματα που μπορεί να σχετίζονται με γυναικολογικά προβλήματα.

Το οικογενειακό ιστορικό μπορεί επίσης να δώσει χρήσιμες πληροφορίες, όπως η ηλικία εμμηναρχής και εμμηνόπαυσης της μητέρας, καθώς και η ύπαρξη γυναικολογικών ή ενδοκρινολογικών προβλημάτων στην οικογένεια.

Ακολουθεί πλήρης γυναικολογικός έλεγχος, ο οποίος μπορεί να περιλαμβάνει κλινική εξέταση, μέτρηση ύψους και βάρους, τεστ Παπανικολάου, διακολπικό υπερηχογράφημα και αξιολόγηση της μήτρας και των ωοθηκών.

Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει συνήθως αιματολογικές, βιοχημικές, ορμονικές και μικροβιολογικές εξετάσεις. Εξετάσεις όπως η γενική αίματος, η γενική ούρων, ο έλεγχος θυρεοειδικής λειτουργίας, η προλακτίνη και η προγεστερόνη μπορούν να βοηθήσουν στη διάγνωση διαταραχών της ωορρηξίας ή άλλων ενδοκρινολογικών προβλημάτων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, όπως υστεροσκόπηση, κολποσκόπηση, σαλπιγγογραφία ή λαπαροσκόπηση. Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν στον εντοπισμό παθήσεων όπως πολύποδες, ινομυώματα, συμφύσεις, ενδομητρίωση ή βλάβες των σαλπίγγων.

Παράλληλα, είναι απαραίτητο να εξετάζεται και η γονιμότητα του συντρόφου, καθώς η ανδρική υπογονιμότητα είναι εξίσου συχνή και μπορεί να συνυπάρχει με γυναικείους παράγοντες.